Samen met een collega geef ik elke woensdagmiddag een uurtje schaakles op een Rotterdamse basisschool. Erg leuk om te doen, maar vaak ook erg vermoeiend. Ik ben niet in de wieg gelegd voor schoolmeester, dus mijn schaak"les" komt er vooral op neer dat de kinderen veel partijtjes tegen elkaar spelen. Ik probeer dan alle borden tegelijk in de gaten te houden en overal deskundig en leerzaam commentaar te leveren. Maar mijn didactische vaardigheden zijn onderontwikkeld en ik verlies snel mijn geduld. Vooral als er weer een slimmerik een herdersmatje probeert, terwijl ik dat al honderd keer heb verboden. Of als een wijsneus toch weer zo nodig op de tweede zet een toren moet ontwikkelen. Er is er ook eentje bij die graag de eerste vijf zetten met hetzelfde paard speelt, om het vervolgens roemloos af te ruilen tegen een pion.
Slaan heet "eten" volgens mijn leerlingen, "aanraken is zetten" is de belangrijkste schaakspelregel en het hogere doel van het spel is om zo veel mogelijk dames ("koninginnen") op het bord te krijgen en daarmee een patstelling te veroorzaken. Zucht.
Onlangs zag ik twee jongetjes het volgende partijtje spelen:
1.e3!?
Goh, een openingszet in het centrum!
1… a5?!
2. Dh5?! Ta6?
3. Lc4?
"Kon ik iets eten dan?"
3… Ph6!?
Een toevalstreffer, vermoed ik.
4. Dxf7??
"Kijk meester, schaakmat!"
Na enig aandringen van mijn kant ("Nee, je kunt inderdaad nergens heen met je koning, maaaaar misschien kun je wel iets anders doen?"), hief het zwartspelertje het schaak op. Overigens won wit dit potje later nog...
Maar het is niet alleen kommer en kwel hoor. Het geeft veel voldoening om regelmatig mijn tips en trucs terug te zien in de praktijk. En ik was met recht beretrots op mijn pupillen, toen ze vorig schooljaar een match tegen een andere basisschool dik wonnen. Er zitten best talentjes bij en ik zou het erg leuk vinden als ik die ertoe kan verleiden om op een schaakclub te gaan. Wie weet doen ze later nog van zich spreken. Dan hebben ze het toch maar mooi van mij geleerd.